Gökbilimciler Evrenin Erken Döneminde Gizli Yapılar Buldu
McDonald Gözlemevi’ndeki Hobby-Eberly Teleskobu’ndan elde edilen spektral verileri kullanan gökbilimciler, 9-11 milyar yıl öncesine ait soluk kozmik yapıların şimdiye kadarki en ayrıntılı 3 boyutlu haritasını oluşturarak, teleskoplarla bir zamanlar görünmez olan galaksileri ve galaksiler arası gazı ortaya çıkardılar.
Yaklaşık 10 milyar yıl önce evrende uyarılmış hidrojenin dağılımını ve yoğunluğunu (Lyman alfa dalga boyu aracılığıyla) haritalayarak oluşturulan Çizgi Yoğunluk Haritası’nın bir bölümü. Yıldızlar, HETDEX’in galaksiler bulduğu yerleri işaretlemektedir. Ekteki görsel, haritaya yakınlaştırıldıktan ve verilerden arka plan gürültüsü kaldırıldıktan sonra mevcut olan yapıyı simüle etmektedir.
Ludwig-Maximilians-Üniversitesi’nden, Hobby-Eberly Teleskobu Karanlık Enerji Deneyi (HETDEX) üyesi Dr. Maja Lujan Niemeyer, “Evrenin erken dönemlerini gözlemlemek, galaksilerin mevcut biçimlerine nasıl evrimleştiği ve galaksiler arası gazın bu süreçte ne gibi bir rol oynadığı konusunda bize fikir veriyor.”
“Ancak çok uzakta oldukları için bu zaman diliminde birçok cisim soluk ve gözlemlenmesi zor. Çizgi Yoğunluğu Haritalama adı verilen bir teknik kullanan yeni harita, bu nesneleri görünür hale getirerek evrenimizin bu biçimlendirici dönemine şekil ve incelik katıyor” dedi.
Çizgi Yoğunluğu Haritalama yeni bir teknik olmasa da, bu teknik ilk kez bu kadar büyük bir veri kümesinde ve bu kadar yüksek hassasiyetle Lyman alfa emisyonlarını haritalamak için kullanıldı.
HETDEX projesi, karanlık enerjiyi anlamak amacıyla Hobby-Eberly Teleskobu’nu kullanarak bir milyondan fazla parlak galaksinin konumunu haritalandırıyor.
Bu proje, 2.000’den fazla dolunay evresini kapsayan, gökyüzünün bu kadar geniş bir bölümü için 600 milyondan fazla spektrum gibi çok miktarda veri toplaması bakımından benzersizdir.
HETDEX’in baş araştırmacısı Texas Üniversitesi’nden Dr. Karl Gebhardt.”Ancak, topladığımız tüm verilerin yalnızca küçük bir bölümünü, yaklaşık %5’ini kullanıyoruz. Kalan verilerin ek araştırmalar için kullanılmasında büyük bir potansiyel var” dedi.
Dr. Lujan Niemeyer, “HETDEX gökyüzünün bir bölgesindeki her şeyi gözlemliyor, ancak bu verilerin yalnızca çok küçük bir kısmı, projenin kullanabileceği kadar parlak olan galaksilerle ilgili. Ama bu galaksiler buzdağının sadece görünen kısmı. Aradaki görünüşte boş bölgelerde koca bir ışık denizi var” dedi.
Gökbilimciler, haritayı oluşturmak için Teksas İleri Hesaplama Merkezi’ndeki süper bilgisayarları kullanarak yaklaşık yarım petabaytlık HETDEX verisini incelediler.
Ardından, HETDEX tarafından önceden belirlenmiş parlak galaksilerin konumlarını kullanarak, daha sönük galaksilerin ve yakındaki parlayan gazın konumunu hesapladılar.
Hobby-Eberly Teleskobu gün batımında. Kubbenin dışındaki bayraklar projeye ortak ülkeleri temsil etmektedir.
Kütle çekim gücünün maddeyi kümelendirme eğilimi sayesinde, parlak bir galaksi varsa, diğer cisimlerin de yakınında olması kaçınılmazdır.
Max-Planck Astrofizik Enstitüsü’nden Dr. Eiichiro Komatsu, “Dolayısıyla, bilinen galaksilerin konumunu, daha sönük cisimlerin mesafesini belirlemek için bir işaret olarak kullanabiliriz.”
“Ortaya çıkan harita, parlak galaksilerin etrafındaki bölgeleri daha belirgin hale getiriyor ve aradaki bölgelere daha fazla ayrıntı katıyor. Bu döneme ait bilgisayar simülasyonlarımız var. Ancak bunlar sadece simülasyon, gerçek evren değil.”
“Artık bu simülasyonların temelini oluşturan astrofiziksel prensiplerin doğru olup olmadığını anlamamızı sağlayacak bir temelimiz var” dedi.
