Ana Sayfa Yıldızlar 1987A’da Bir Nötron Yıldızı Bulundu…

1987A’da Bir Nötron Yıldızı Bulundu…

13
0
1987A’da Bir Nötron Yıldızı Bulundu…

SÜPERNOVA 1987A’DA NÖTRON YILDIZI BULUNDU

Onlarca yıllık araştırmanın ardından, gökbilimciler nihayet yakın tarihte kaydedilen en yakın süpernovanın çökmüş çekirdeğini buldular.

Süpernova 1987A
Bu Hubble Uzay Teleskobu görüntüsü, Samanyolu’na komşu bir galaksi olan Büyük Macellan Bulutu içindeki Süpernova 1987A’yı göstermektedir.

En yakın komşu galaksilerimizden birinde bir süpernovanın patlamasından bu yana geçen 33 yılda, astronomlar yıldıza ne olduğunun gizemini çözemediler. Şimdi, sonunda bir cevap bulundu. 1987A Süpernova, sadece 168 bin ışıkyılı uzaklıkta Büyük Macellan Bulutu’nda patlayan, tarihte en çok gözlemlenen süpernovalardan biriydi. Dünyanın dört bir yanındaki ve uzaydaki teleskoplar, yıldızın son günlerinde büyük olasılıkla patlamış olan üç örtüşen malzeme halkasını aydınlatan patlama dalgasını yakaladı.

Süpernovadan hemen sonra Dünya’da alınan nötrinolar, çöken nesnenin bir nötron yıldızı olması gerektiğini gösterdi. Ancak gökbilimciler bir nötron yıldızının herhangi bir işaretini bulamadılar. Oluşan tozun, patlamanın merkezini karartığını gözlediler. Hatta bazıları bunun yerine bir kara deliğin ortaya çıkıp çıkmadığını merak etti. Daha yakından yapılan bir araştırma, yıldızın dış katmanlarının gaz kalıntılarının biraz dengesiz olduğunu gösterdi.

Bu da patlamada oluşan kompakt nesnenin – nötron yıldızı ya da kara delik – patlamanın merkezinden uzakta bir yerlerde olduğuna ima etmekteydi. Ardından, Şili’deki Atacama Büyük Milimetre / milimetre-altı Dizisi’nden (ALMA) yapılan yeni gözlemler, aramanın sona erebileceğini ima etti. Phil Cigan (Cardiff Üniversitesi, Birleşik Krallık) ve meslektaşları, radyo antenleri dizisini “sıcak” bir toz bloğuna odaklanmak için kullandılar.

1987A Süpernova'daki tozla kaplı nötron yıldızı
Süpernova 1987A’nın ALMA görüntüleri, tozlu çekirdekte (iç kısımda), örtülü bir nötron yıldızı tarafından ısıtılabilecek sıcak bir lekeyi ortaya çıkardı. Sağdaki kırmızı renk, ALMA tarafından tespit edilen toz ve gazdan gelen radyo emisyonunu, yeşil, Hubble Uzay Teleskobu tarafından tespit edilen görünür ışığı ve mavi, Chandra X-ışını Gözlemevi tarafından tespit edilen sıcak, X-ışını yayan gazı gösterir. Yeşil ve mavi emisyonlar, patlayan yıldızdan genişleyen şok dalgasının süpernova çevresindeki bir malzeme halkasıyla çarpıştığı yeri işaret ediyor. 1987’de, süpernovadan gelen ışık halkayı parlatmış ve halka, fırlatılan gaz ona çarptığında parlaklaşmaya devam etmişti.

Ekipten astrofizikçi Dany Page (Meksika Ulusal Otonom Üniversitesi) ve meslektaşları , daha yeni bir çalışmada, olası alternatiflerden oluşan tek geçerli bir açıklamanın şöyle göründüğünü gösterdi: Yeni doğmuş bir nötron yıldızının ışığıyla tozun ısınması. Dahası, toz damlasının atılan çekirdeğin tahmini konumuyla örtüştüğünü öne sürdüler.

İlginç bir şekilde, nötron yıldızının emisyonu, onun dönen, jet ışınlı bir pulsar olmadığını gösteriyor. Sadece sıradan bir eski çekirdek o kadar sert ezilmiş ki neredeyse tamamı nötronlardan oluşuyor. Her şey yoluna giderse, NS 1987A, şimdiye kadar gözlemlenen en genç nötron yıldızı olacak.