Büyük ölçüde siyah bir arka planda, yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS, merkezinde yarım daire şeklinde bir şekil bulunan beyaz bir leke olarak görünüyor.

Ekim ayı başlarında, Güneş Sistemimizi ziyaret eden üçüncü yıldızlararası nesne (ISO) (3I/ATLAS), Kızıl Gezegen’e 30 milyon km yaklaşarak Mars’a en yakın geçişini gerçekleştirdi.

Bu, onu şu anda orada faaliyet gösteren ve üç uzay ajansı tarafından işletilen birkaç görevin görüş alanına yerleştirdi: NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Çin Ulusal Uzay Ajansı (CNSA).

ESA, Mars Express ve ExoMars İz Gazı Yörünge Aracı (TGO) tarafından çekilen görüntüleri ve Çin, Tianwen-1 yörünge aracı tarafından çekilen görüntüleri yayınlarken, NASA hükümetin kapanması nedeniyle herhangi bir veri paylaşamadı.

Ancak hükümet tekrar faaliyete geçince, NASA nihayet üç görevli uzay aygıtı tarafından Mars’ın yanından geçerken çekilen görüntüleri yayınladı.

Bunlar arasında Mars Keşif Yörünge Aracı (MRO), Mars Atmosfer ve Uçucu Evrim Yörünge Aracı (MAVEN) ve Perseverance keşif aracı da vardı.

İki yörünge aracı, 3I/ATLAS’ın sırasıyla optik (görünür ışık) ve morötesi ışıkta görüntülerini yakalarken, keşif aracı aynı zamanda ISO’nun da soluk bir görüntüsünü yakaladı.

MRO, 3I/ATLAS’ın (üstte gösterilen) görünür ışık görüntülerini, yıldızlararası kuyruklu yıldız yaklaşık 0,2 astronomik birim (AB) uzaklıktayken, Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Bilim Deneyi (HiRISE) kamerasını kullanarak 2 Ekim’de çekti.

Bu görüntüler, herhangi bir NASA uzay aracının veya Dünya tabanlı teleskopun 3I/ATLAS’a dair elde etmesi beklenen en yakın görüntüler arasındaydı ve bilim insanlarının kuyruklu yıldızın boyutu hakkında daha iyi bir tahminde bulunmalarını sağlayacaktı.

Normalde bu kamera, Mars yüzeyindeki iyi aydınlatılmış yapıları gözlemler, ancak yörünge aracı, gök cisminin daha iyi bir görüntüsünü elde etmek için döndürüldü.

Bu ultraviyole görüntü, 9 Ekim 2025’te NASA’nın MAVEN uzay aracı tarafından çekildi. Görüntüde, kuyruklu yıldız 3I/ATLAS’ı çevreleyen gaz ve toz halesi veya koma görülmektedir. 

Aynı teknik, 2014 yılında MRO ve MAVEN’in Siding Spring kuyruklu yıldızını gözlemlemek için yönlerini ayarlamaları sırasında da kullanılmıştı.

Kuyruklu yıldız, ISO’nun Güneş’e yaklaşmaya devam etmesiyle oluşan gaz ve toz bulutunu (koma) yakalayan görüntüde yumuşak, parlak beyaz bir top gibi görünüyor. Görüntüden, kuyruklu yıldızın ve gaz örtüsünün çapının yaklaşık 1500 km olduğu anlaşıldı.

HiRISE görüntülerinin daha detaylı incelenmesi, bilim insanlarının kuyruklu yıldız çekirdeğinin boyutunu, buz ve tozdan oluşan merkezi çekirdeğini ve çekirdeğindeki parçacıkların rengini tahmin etmelerine yardımcı olabilir.

Arizona Üniversitesi’nden HiRISE baş araştırmacısı Shane Byrne, “yıldızlararası nesnelerin gözlemleri hâlâ o kadar nadir ki, her seferinde yeni bir şey öğreniyoruz. 3I/ATLAS’ın Mars’a bu kadar yakın geçmesi bizim için büyük bir şans” dedi.

NASA Jet Tahrik Laboratuvarı’ndan (JPL) MRO proje bilimcisi Leslie Tamppari, “MRO’nun NASA’nın Mars çalışmalarına en büyük katkılarından biri, yalnızca HiRISE’ın görebildiği yüzey olaylarını izlemek oldu. Bu, aynı zamanda geçen bir uzay nesnesini de inceleyebildiğimiz anlardan biri” diye ekledi.

Bu arada MAVEN, Görüntüleme Ultraviyole Spektrografı’nı (IUVS) kullanarak on gün boyunca (27 Eylül – 7 Ekim) birden fazla dalga boyunda 3I/ATLAS’ın görüntülerini yakaladı.

Yukarıdaki görüntüde kuyruklu yıldız, merkezde beyaz, kenarlarda mavi ve dış komaya doğru daha koyu mor renkte parlak, pikselli bir nokta olarak görünüyor.

Benzer şekilde, IUVS tarafından elde edilen yüksek çözünürlüklü UV görüntüleri, 3I/ATLAS’ın kimyasal bileşiminin en ayrıntılı dökümünü sunmuş, hidrojen-döteryum oranı ve diğer kimyasal veriler için bir üst sınır belirlemiştir. Bu da kökeni hakkında fikir verebilir.

NASA’nın Perseverance Mars gezgini üzerindeki Mastcam-Z cihazı tarafından 4 Ekim 2025’te çekilen iki görüntüde, yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS, arka plandaki bir yıldız alanına karşı soluk bir leke olarak görülüyor. 

MAVEN’in IUVS kamerası tarafından tespit edilen üç hidrojen kaynağını tanımlayan açıklamalı bir kompozit görüntü de sağlandı.

Bunlar arasında atmosferik hidrojen (sağdaki en parlak çizgi), gezegenler arası hidrojen (ortada) ve 3I/ATLAS’ın gaz salınımı sonucu açığa çıkan hidrojen (solda) yer alıyor.

Boulder Üniversitesi Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı’ndan (LASP) MAVEN’in baş araştırmacısı Shannon Curry, “MAVEN’in yakaladığı görüntüler gerçekten inanılmaz. Gördüğümüz tespitler önemli ve analizimizin henüz sadece yüzeyini kazıdık” dedi.

Son olarak, NASA’nın Perseverance keşif aracı, 4 Ekim’de Jezero Krateri içindeki konumundan Mastcam-Z kamerasını kullanarak 3I/ATLAS’ı görüntüledi.

Nesne yüzeyden bakıldığında çok sönük olduğundan, aşağıda gösterilen görüntüleri elde etmek için pozlama sürelerinin son derece uzun olması gerekti.

Bu durum, yıldızların gökyüzünde yaygın gibi görünmesine ve kuyruklu yıldızın (artı işaretiyle gösterilen) neredeyse hiç görünmemesine neden oldu.

3I/ATLAS o zamandan bu yana Güneş’in arkasından yeniden ortaya çıkarken, parlaklığında çarpıcı bir artış, yeni morötesi ve X-ışını aktivitesi ve daha belirgin bir renk gibi yeni davranışlar sergiliyor.

19 Aralık 2025 Cuma günü Dünya’ya en yakın geçişini gerçekleştirecek ve Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin (2 AB) neredeyse iki katı kadar yakınlaşacaktır. Dolayısıyla Dünya için herhangi bir tehdit oluşturmayacak.