Hawaii’deki Maunakea’da bulunan Subaru Teleskobu ve Gemini Kuzey Teleskobunu kullanan, Kavli Evren Fiziği ve Matematiği Enstitüsü (Kavli IPMU, WPI) üyelerinin de aralarında bulunduğu uluslararası bir astronom ekibi, bilinen en eski kuasar çiftini keşfetti.
Aktif olarak süper kütleli kara delikler tarafından beslenen bu kuasarlar, yoğun radyasyon yayıyorlar. Bu önemli keşfin Evrenin erken evrimine dair bilgiler sağlayacağı düşünülüyor.
Büyük Patlamadan yaklaşık 400 milyon ila 1 milyar yıl sonra, muhtemelen çeşitli kaynakların birleşimiyle, Evrenin doğasını tamamen değiştiren ve hidrojen atomlarının çoğundan elektronları koparan yeterli miktarda radyasyon açığa çıktı.
Kuasarlar, evrenin bu “yeniden iyonlaşmasına” neden olan radyasyonun potansiyel kaynaklarından biridir. Madde, bir galaksinin merkezindeki süper kütleli kara deliğe düştüğünde, ısınır ve kuasar olarak bilinen bir olayda radyasyon yayar.
Kuasar Çiftlerinin Nadirliği
Yoğun radyasyonun tüm evreni kavurduğu bir dönemde, çarpışmaya dahil olan her iki galakside de kuasar aktivitesinin başlamasıyla birçok ikiz kuasar görülmesi beklenirdi.
Ancak bu Yeniden İyonlaşma çağında bilinen yaklaşık 300 kuasardan hiçbiri çift değildi. İki galaksinin çarpışması ve birleşmesi, süper kütleli kara deliklere madde besleyerek kuasar aktivitesini tetikleyebilir.
Ehime Üniversitesi’nden Yoshiki Matsuoka ve Kavli IPMU’dan Masafusa Onoue ile Prof. John Silverman’ı da içeren bir gökbilimci ekibi, Subaru Teleskobu tarafından çekilen görüntüleri incelerken soluk bir kırmızı leke fark etti.
Matsuoka, “kuasar adaylarının görüntülerini incelerken, yan yana benzer ve son derece kırmızı iki kaynak fark ettim. Keşif tamamen tesadüf eseriydi” dedi.
Subaru Teleskobu ve Gemini Kuzey teleskobu ile yapılan takip gözlemleri, kırmızı lekelerin gerçekten de Büyük Patlamadan sadece 900 milyon yıl sonra var olan ikiz kuasarlar olduğunu doğruladı.
Bu, birleşen en erken kuasar çifti için bir rekor ve Yeniden İyonlaşma sırasında bulunan tek çiftti. Takip gözlemleri ayrıca iki galaksi arasında uzanan bir gaz köprüsü ortaya çıkardı ve bu da galaksilerin aslında birleşmekte olduğunu gösteriyordu.
Bu keşif, Evrenin evrimindeki bu kritik aşamada galaksi birleşmelerinin ve kara delik aktivitesinin rolünü açıklığa kavuşturacaktır.
