Ana Sayfa Güneş Sistemi NASA, Bir Uzay Aracıyla Göktaşını Vurdu…

NASA, Bir Uzay Aracıyla Göktaşını Vurdu…

98
0
NASA, Bir Uzay Aracıyla Göktaşını Vurdu…

NASA, gezegenin savunma testi için uzay aracını bir asteroide çarptırdı

NASA geçtiğimiz günlerde küçük bir uzay aracı ile doğrudan bir asteroide çarpmayı başardı. Amacı; böyle bir teknolojinin bir gün Dünya’yı potansiyel olarak göktaşlarının yıkıcı etkilerinden korumak için kullanılıp kullanılamayacağını test etmekti. Saatte 22 bin 500 km’lik bir hızla gerçekleşen çarpışmaydı bu.

NASA, gelecekte Dünya’yı potansiyel asteroitlerden koruma yeteneklerini test etmek için 26 Eylül’de küçük bir uzay aracını bir asteroide başarıyla çarptırdı.

Bu sadece bir testti, NASA’nın kinetik çarpma tertibatı adı verilen potansiyel bir gezegen savunma tekniğinin ilk gösterimiydi. Buradaki fikir, varsayım olarak tehlikeli bir asteroide yörüngesini değiştirmeye yetecek kadar bir darbe vermekti.

Geçtiğimiz Kasım’da Kaliforniya’dan fırlatılan uzay aracı küçük, kabaca bir golf arabası büyüklüğündeydi. Dimorphos ise epeyce büyük yaklaşık 150 m çapında, ancak kesin şekli ve bileşimi son yaklaşımdan önce bilinmiyordu.

Gökbilimciler, çarpma üzerine asteroitten bir duman bulutu beklediler, ancak önemli bir yapısal değişiklik olmadı. Uygulamalı Fizik Laboratuvarı gezegen bilimcisi Nancy Chabot gazetecilere verdiği demeçte, “Bu sadece bowling topu fiziği değil. Burada uzay gemisi kaybedecek” dedi.

NASA’nın Didymos ikili asteroit sistemine çarpmadan önceki Çift Asteroid Yönlendirme Testi (DART) uzay aracı resimde gösterilmektedir.

Bir asteroidin hareketi üzerindeki küçük etkiler bile bir gezegen için koruyucu olabilir. Göktaşı ile erken bir çarpışma, örneğin, Dünya ile öngörülen karşılaşmasından 5 ila 10 yıl önce olursa onu yavaşlatmak ve Dünya’yı ıskalaması için yeterli olabilir.

Dünya’nın güneş etrafındaki yörüngesine yaklaşan veya kesişen potansiyel olarak tehlikeli binlerce asteroit var. Hiçbirinin şu anda gezegeni vurmak için bir yörüngede olduğu tespit edilmedi.

Mühendisler bu asteroit saptırma görevini tasarlarken, maliyetleri büyük ölçüde azaltacak dahiyane bir fikir buldular: Daha büyük bir asteroitin yörüngesinde dönen bir Göktaşı Ayı’na (moonlet) çarptılar.

Mühendis Andrew Cheng, güneşin yörüngesinde dönen tek bir asteroit ile çarpışmanın etkisini tespit etmek için iki uzay aracına ihtiyaç duyulacağını söyledi. Çünkü böyle bir asteroit muazzam bir hızla hareket ettiğinden küçük bir uzay aracının etkisi, sert bir çarpma ile sonuçlanacaktı. Değişikliği algılamak ve etkiyi incelemek için ikinci bir uzay aracının bulunması gerekecekti.

Ancak Dimorphos gibi bir Aycık, daha büyük ikizinin yörüngesinde görkemli bir hızla dönüyordu. Çarpmanın etkisi, Dünya’daki ve uzaydaki teleskoplar da dahil olmak üzere daha kolay tespit edilebilecekti. Dolayısıyla ikinci bir uzay aracı gerekli değildi.

DART misyonunun hedeflenen asteroidi yavaşlatmayı başarıp başarmadığı ve bunun ne ölçüde olduğunu anlamak en az birkaç gün alacak. Çarpışmadan 15 gün önce yerleştirilmiş olan ve Küpsat adı verilen küçük bir aletle birlikte, Dünya ve uzaydaki teleskoplar da çarpışmayı gözlemledi.

beyaz bir nokta yaklaşır ve gri toza dönüşene kadar büyür
Güney Afrika Astronomi Gözlemevi’nin Lesedi teleskobundan alınan benzer bir görüntü, o kadar ayrıntılı olmasa da bir fikir veriyor.

Çok sayıda görüntünün profesyonel olarak incelenmesi, gökbilimcilerin zaman ve mekan içinde gelişen bulutun 4 boyutlu modellerini oluşturmalarını sağlayacaktır.  Aralık ayında Amerikan Jeofizik Birliği toplantısında özel bir oturum, bu araştırmanın ilk sonuçlarını sunacak.