Dünya’ya sinyal gönderen gizemli radyo patlamalarının kaynağı izleniyor
Panik yapmayın, yeni bir şey değil. Bu gizemli kaynaklar yıllardır Dünya’ya radyo sinyalleri gönderiyor. Ancak şimdi, bilim insanları bazılarının kaynaklarının izini sürdüler ve buldukları şaşkınlık yarattı. Hayır, uzaylıların ürettiği sinyaller değil. Hubble Uzay Teleskobunu kullanan gökbilimciler, hızlı radyo patlamaları (FRB’ler) olarak bilinen derin uzay sinyallerinden beş tanesinin yerini buldu.
Bu güçlü patlamalar sırasında güneşin bir yıl boyunca yaydığı enerji miktarı saniyenin binde biri kadar inanılmaz bir süre içinde üretilir. 2001’de ilk keşfedildiğinden bu yana yaklaşık 1000 FRB tespit edildi, ancak bunların izlenmesi çok zordur. Çünkü anında ve iz bırakmadan kaybolurlar. Belirli galaksilerde bunlardan sadece 15 tanesi izlenebildi.
Bilim insanları, bu yoğun darbelerin nereden geldiğini izlemekle ilgileniyorlar, böylece onları ne tür kozmik olayların tetiklediğini belirleyebilecekler. Bu yeni çalışmada, Hubble’ın Geniş Alan Kamerası 3’ü kullanan araştırmacılar, ev sahibi galaksilerdeki sekiz FRB’den beşini ve bunların kökenlerinin türlerini saptayabildiler. Tüm bu sinyallerin bir özelliği, ev sahibi uzak galaksilerde yıldızların oluştuğu “sarmal kollar” bölgesinden gelmesidir
Çalışma grubunun lideri astrofizikçi Alexandra Mannings, “Sonuçlarımız yeni ve heyecan vericidir. Bu, bir FRB popülasyonunun ilk yüksek çözünürlüklü görüntüsüdür. Hubble, bunlardan beşinin galaksinin sarmal kollarının yakınında veya üzerinde lokalize olduğunu ortaya koyuyor” dedi.
Ve sözlerini şöyle sürdürdü, “galaksilerin çoğu büyük, nispeten genç ve hala yıldızları oluşturuyor. FRB konumunda Hubble çok büyük bir çözünürlüğe sahip. Görüntüleme, kütlesi ve yıldız oluşum hızı gibi genel ana galaksi özellikleri hakkında daha iyi bir fikir edinmemizi ve doğru olanı araştırmamızı sağlıyor.”
Bazı galaksilerin sarmal kol yapıları daha sıkı görülürken, diğerleri daha gevşek olup yıldız dağılımında farklılıklar gösteriyordu. Görüntüler, FRB’lerin muhtemelen galaksilerin en genç, en büyük yıldızlarından gelmediğini gösteriyordu. Bilim insanları, parlamaların büyük olasılıkla bu genç yıldızların patlayıcı ölümlerinden veya nötron yıldızlarının birleşmesinden kaynaklanmadığını söyledi.
Ayrıca, sinyaller bilim insanlarının daha önceleri bir olasılık olarak göz ardı edemediği cüce galaksilerden de gelmiyorlardı. Her yeni keşifle birlikte, gökbilimciler bu gizemli sinyallerin olası açıklama yelpazesini daraltıyorlar.
Araştırmanın bir diğer üyesi Wen-fai Fong, “FRB’lere neyin sebep olduğunu bilmiyoruz, bu yüzden onu ele geçirdiğimizde bağlantılarını da kullanmak gerçekten önemli. Bu teknik, süpernova ve gama ışını patlamaları gibi diğer geçici türlerin öncüllerini tanımlamak için çok iyi çalışıyor. Hubble da bu çalışmalarda büyük bir rol oynadı” dedi.
Ekibin bulguları, FRB’lerin, güçlü manyetik alanlara sahip bir tür nötron yıldızı olan genç magnetarların patlamalarından kaynaklandığı fikrini destekliyor. Bilim insanları onlara evrendeki en güçlü mıknatıslar diyorlar. Örnek vermek gerekirse, bir buzdolabı kapısı mıknatısından 10 trilyon kat daha güçlüler.
Fong, “Güçlü manyetik alanları nedeniyle, magnetarlar oldukça öngörülemez. Bu durumda, FRB’lerin genç bir magnetarın parlamalarından geldiği düşünülüyor. Büyük kütleli yıldızlar evrimlerinin sonunda nötron yıldızı haline gelirler, bunlardan bazıları güçlü bir şekilde manyetize olabilir ve yüzeylerinde parlamalara, radyo ışımalarına ve manyetik süreçlere yol açabilirler” dedi.
Çalışmada gözlemlenen galaksiler milyarlarca yıl önce vardı, bu nedenle bilim insanları onları evrenin şu anki yaşının yaklaşık yarısı olduğunda göründükleri gibi gözlemliyorlar. Ayrıca birçoğu, aynı zamanda bir tür sarmal gökada olan Samanyolu galaksimiz kadar kütleye sahip.
Galaksilerin hepsi Dünya’dan 400 milyon ila 9 milyar ışık yılı uzaklıkta yer alıyor. Fong, “bu çok yeni ve heyecan verici bir alan. Bu yerelleştirilmiş olayları bulmak, bulmacanın önemli bir parçası ve daha önce yapılanlara kıyasla çok benzersiz bir bulmaca parçası” dedi.
