İlk Kez İkinci Nesil Bir Öte Gezegen Bulundu…

Gökbilimciler Genç Beyaz Cüce Yıldızın Çevresinde Olası İkinci Nesil Bir Gezegen Tespit Etti

Gezegenlerin yıldızlarıyla birlikte oluşması beklenir, ancak yeni araştırmalar gezegenlerin daha sonra, ölen bir yıldızın kalıntılarından da doğabileceğini öne sürüyor.

HS 0209+0832b gezegeninin sanatçı tarafından yapılmış bir tasviri. Görsel kaynağı: NASA / ESA / Leah Hustak, STScI.

HS 0209+0832b gezegeninin sanatçı tarafından yapılmış bir tasviri. 

Bu tür eşsiz bir uzaylı dünyası, Balina takımyıldızında 270 ışık yılı uzaklıkta bulunan sıcak, genç bir beyaz cüce olan HS 0209+0832’ye çok yakın bir konumdadır. Yaklaşık 5 milyon yaşında olan sıcak, genç bir beyaz cüce olan bu yıldız garip bir istisnadır. 

Güneş benzeri yıldızların yoğun kalıntıları olan beyaz cüceler, genellikle atmosferlerinde metaller içerirler. Bu metaller normalde parçalanmış asteroitlerden ve diğer kayalık cisimlerden gelir ve yapıları genellikle güneş sistemi maddelerine benzer. 

Warwick Üniversitesi’nden Jamie Williams, “HS 0209+0832’nin 1999 yılında Hubble Uzay Teleskobundan (HST) elde edilen uzak ultraviyole spektrumu, atmosferinde karbon, alüminyum, silikon, kalsiyum, titanyum, nikel ve çinkonun yanı sıra tanımlanamayan 100 çizginin varlığını ortaya koydu” dedi.

Bu çalışmada, gökbilimciler HST’den ve ESO’nun Çok Büyük Teleskobundan (VLT) elde edilen arşiv verilerini, ayrıca Pan-STARRS ve ESA’nın Gaia uydusundan elde edilen geniş bant fotometrik verileri yeniden analiz ettiler.

Niyobyum, Güneş’tekinden üç kat daha fazla miktarda bulunuyordu ve inceledikleri diğer 33 metal kirliliğine maruz kalmış beyaz cüce yıldızda hiçbir niyobyum bulamadılar.

Nikelin demirden en az iki kat daha fazla olduğu görülüyordu; oysa Güneş’te, Dünya’da ve ilkel meteoritlerde demir çok daha baskın durumdadır. Bu miktarlar hiçbir meteorit veya başka bir beyaz cücenin biriktirdiği maddeyle eşleşmiyor ve yıldız, uçucu madde bakımından zengin buzlu bir cismi de yutmuyordu.

Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden Dr. Nicholas Stone, “Niyobyum ve demirden daha ağır diğer elementler, birçok yaygın elementin aksine, yıldızların çekirdeklerinde termonükleer füzyon yoluyla oluşmadıkları için astronomik olarak özeldir.” 

“Bunun yerine, bu ağır elementler yalnızca ölen yıldızların içinde kısa süreliğine ortaya çıkan egzotik koşullar altında sentezlenebilir. Niyobyumun varlığı, bu ‘ölüm’ sancılarının ve ölmekte olan yıldızın iç organlarının uzaya fırlatılmasının bir işaretidir” dedi.

Araştırmacılara göre, bir yıldız asimptotik dev kolu (AGB) devine dönüşürken, yavaş nötron yakalama (s-süreci) yoluyla birçok ağır element oluşturur ve bunları yıldız rüzgarları yoluyla dışarı atar.

Araştırmacılar bu rüzgarlardan gelen, karbon ve s-süreci elementleri bakımından zengin maddelerin, yıldızın yaşamının son dönemlerinde etrafında bir disk oluşturabileceğini ve bu diskin içinde dev bir gezegenin büyümüş olabileceğini savunuyorlar.

AGB nükleosentez modelleri, oksijen, silisyum, kalsiyum veya demirde çok az değişiklik olurken, niyobyum, nikel, bakır ve çinkoda tam olarak bu tür bir artışı öngörüyor. Beyaz cücenin bileşimi, ikinci nesil bir gezegen adayından madde biriktirdiğini göstermektedir.

Williams, “İkinci nesil gezegen varsa, hayatta kalma olasılığı yüksek diye düşünüyorum. Sonunda beyaz cüce soğuyacak ve ardından milyonlarca yıl boyunca gezegenin istikrarlı yaşanabilir bölgesinde sabit bir sıcaklığa ulaşacaktır” dedi.

Beyaz Cüce Yıldızın Çevresinde İlk Kez 'İkinci Nesil Gezegen' Adayı Tespit Edildi — Bir Yıldız Öldükten Sonra Gezegenler Yeniden Doğabilir

NASA’nın Geçiş Yapan Öte gezegen Araştırma Uydusundan (TESS) elde edilen verileri kullanan bilim insanları, yaklaşık 4,4 günlük bir periyoda sahip tekrarlayan bir parlaklık değişimi tespit etti.

Bu periyot, tipik beyaz cüce dönüş periyodu olan yaklaşık 1,25 günden çok daha uzundur. Bu sinyal, yaklaşık 0,04 AU (astronomik birim) uzaklıkta yörüngede bulunan dev bir gezegenin gündüz-gece sıcaklık farkından kaynaklanıyor olabilir.

Williams, “bu araştırma, aşina olduğumuz sistemlerin potansiyel olarak çok daha uzun bir öykünün sadece ilk bölümü olduğunu ve bazı yeni karakterlerin ortaya çıkacağını gösteriyor. Bu, peşinden gidilmesi gerçekten heyecan verici bir olasılık” dedi.

Önceki İçerikUzak Bir Galaksiden Gelen Gizemli Bir Patlama…