Evrenin hızlanan genişlemesini yönlendirdiğine inanılan gizemli güç olan karanlık enerjiye yönelik en büyük tehditlerden biri, yeni bir çalışma ile ortadan kaldırıldı.

Gökbilimciler, yeni bir analizin modern kozmolojinin en önemli keşiflerinden birini, yani evrenin hâlâ hızlanan bir oranda genişlemeye devam ettiğini doğruladığını söylüyor.

Bu sonuç, evrenin hızlanan genişlemesini yönlendirdiği düşünülen gizemli fenomen olan karanlık enerjinin zayıflıyor olabileceğini öne süren, 2025’in sonlarında ortaya atılan tartışmalı bir iddiayı çürütüyor.

Eğer bu iddia doğru olsaydı, onlarca yıllık araştırmayı ve modern astronominin temel taşlarından birini sorgulanır hale getirecekti.

Southampton Üniversitesi’nden araştırmacılar, orijinal ölçümlerin hâlâ güvenilir olduğunu ve evrenin mevcut modellerin öngördüğü gibi davrandığını buldular. Uluslararası ekipte Nobel ödüllü astrofizikçiler Prof. Adam Riess ve Prof. Brian Schmidt de yer aldı.

Yeni Analiz Karanlık Enerjiyi Destekliyor

Southampton Üniversitesi’nden Dr. Phil Wiseman’a göre, geçen yılki iddiaların ardından ortaya çıkan tartışma, evrenin kendisiyle ilgili bir sorundan ziyade, veri analizindeki bir yanlış anlamadan kaynaklanıyordu.

Wiseman, “Önceki ve genel kabul görmüş ölçümler aslında doğruydu ve evrenin kaderine dair mevcut anlayışımız sağlamlığını koruyor.”

“Şükürler olsun ki bu krizi atlattık, ancak evrenin büyüklüğünün neden hala hızlanarak arttığına dair gizem çözülmemiş durumda.”

“Ölçümlerimizin doğru olduğunu kanıtlayarak, karanlık enerjinin var olup olmadığını sorgulamak yerine, aslında ne olduğunu anlama çalışmalarına geri dönebiliriz” dedi.

Evrenin hızlanan genişlemesi ilk olarak Prof. Riess ve Prof. Schmidt ile astrofizikçi Saul Perlmutter tarafından keşfedildi. Bu çalışmaları 2011 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazandırdı.

2025 tahmini doğru olsaydı, bu sadece Nobel ödüllü keşfi değil, aynı zamanda onun üzerine inşa edilen yaklaşık 30 yıllık kozmolojik araştırmayı da baltalayacaktı.

Riess, “olağanüstü iddialar özellikle dikkatli test gerektirir. Farklı ev sahibi ortamları ve popülasyonları hesaba katarak bu süpernovaları kalibre ettiğimizde, kozmik hızlanmaya dair kanıtların şaşırtıcı derecede tutarlı kaldığını görüyoruz” dedi.

Süpernova Ölçümleri Yeniden İncelendi

İddiaları araştırmak için Southampton ekibi, gökbilimcilerin evrendeki muazzam mesafeleri ölçmek için kullandıkları, beyaz cüce yıldızların son derece parlak patlamaları olan Tip Ia süpernovalarının gözlemlerini yeniden inceledi.

2025 yılında yapılan bir çalışma, bu süpernovaların evren yaşlandıkça farklı parlaklık seviyelerine ulaştığını öne sürdü. Bu yoruma göre, gökbilimciler kozmik genişlemenin aslında yavaşladığı halde hızlandığı sonucuna yanlışlıkla varmış olabilirlerdi. 

Ancak yeni çalışma bu analizde sorunlar tespit etti. Araştırma sonucunda, önceki çalışmaların bir galaksinin yaşını, sonunda süpernova olarak patlayan yıldızın yaşına eşdeğer olarak yanlış bir şekilde ele alındığı belirlendi.

Ekip, bu varsayımın hatalı sonuçlara yol açtığı sonucuna vardı. Araştırmacılar ayrıca, 2025 tarihli çalışmanın süpernovalara ev sahipliği yapan galaksilerin kütlesini doğru bir şekilde hesaba katmadığını da belirtti.

Bu düzeltme, ölçümlerin doğruluğunu artırmaya yardımcı olduğu için modern kozmolojik çalışmalarda rutin olarak yer almaktadır.

Kozmoloji Dersleri

Southampton Üniversitesi’nden Prof. Mark Sullivan, yerleşik fikirleri sorgulamanın bilimsel sürecin önemli bir parçası olmaya devam ettiğini vurguladı.

Şöyle dedi: “İşte ilerleme böyle sağlanır. Bu fikir doğru çıkmasa da, süpernovaların nasıl patladığı ve karanlık enerjiyi daha doğru bir şekilde nasıl ölçebileceğimiz konusunda yeni düşünme biçimlerinin önünü açtı.”

Ekipten Dr. Brodie Popovic, “bu çalışma modern kozmolojinin temelini oluşturan varsayımları yeniden inceleme fırsatı sağladı. Son zamanlarda patlamaların astrofiziğine ve bunların kozmolojiyi nasıl etkilediğine gerçekten odaklandık.” 

“Bu, tüm varsayımlarımızı gözden geçirmek için iyi bir fırsattı; anlaşılan o ki, evet, bu konuları anlıyoruz ve kozmoloji ölçümlerimizde bunu hesaba katıyoruz” dedi.