Bir Kara Deliğin ‘Ağına’ Yakalanmış Altı Galaksi…

Gökbilimciler, bir süper kütleli kara deliğin ‘örümcek ağına’ hapsolmuş altı galaksi buldu. Bu bulgu, gökbilimcilerin süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğu ve bu kadar hızlı bir şekilde muazzam boyutlara nasıl ulaştığı konusunu anlamalarına yardımcı olacak.

Bir sanatçının süper kütleli bir kara deliğin ağına dair izlenimi
Bir sanatçının süper kütleli bir kara deliğin ağına dair izlenimi

Araştırmacılar bu yapının, evrenin bir milyar yaşından küçükken oluştuğunu ve bu kadar yakın bir gruplaşmanın Büyük Patlama’dan bu kadar kısa süre sonra ilk kez görüldüğünü söylüyorlar. Bulgu, biri Samanyolu’nun merkezinde bulunan süper kütleli kara deliklerin nasıl bu kadar hızlı bir şekilde muazzam boyutlarına nasıl evrildiğini ve büyüdüğünü daha iyi anlamaya yardımcı oluyor. Ayrıca gökbilimcilere göre, kara deliklerin kendilerini beslemek için bol miktarda gaz içeren ağ benzeri büyük yapılar içinde hızla büyüyebileceği teorisini de destekliyor.

Kara delik. Resim: ESO
Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) tarafından bulunan başka bir kara delik. 

İtalya’nın Bologna kentindeki Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nde (INAF) bir gökbilimci olan ve çalışmanın şefiı Marco Mignoli şunları söyledi: “Bu araştırma, temel olarak en zorlu astronomik nesnelerden bazılarını (erken evrende oluşan süper kütleli kara delikleri) anlama arzusundan kaynaklanmıştır. Bunlar aşırı sistemlerdir ve şimdiye kadar varlıkları için iyi bir açıklamamız olmadı.”

Dr. Mignoli şunları da ekledi: “Kozmik ağ lifleri örümcek ağı ipleri gibidir. Galaksiler, iplikçiklerin kesiştiği yerde duruyor ve büyüyor ve hem galaksileri hem de merkezi süper kütleli kara deliği beslemek için mevcut olan gaz akımları iplikçikler boyunca akabiliyor.” 

Gözlemler, Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) Çok Büyük Teleskopu (VLT) tarafından yapıldı. Bu yeni araştırmaya göre, bir milyar güneş kütlesinden oluşan kara deliğe sahip bu ağ benzeri büyük yapının ışığı, evrenin 900 milyon yaşında olduğu bir zamandan Dünya’ya doğru yola çıkmış.

Pasifik Okyanusu'na bakan Atacama'daki VLT. Resim: ESO
Çok Büyük Teleskop veya VLT. 

Aynı zamanda Bolonya’daki INAF’ta bir gökbilimci olan ortak araştırmacı Roberto Gilli, süper kütleli kara deliklere atıfta bulunarak şunları söyledi: “Çalışmamız, Büyük Patlama’dan sonra çok hızlı ve böylesine aşırı gelişen, ancak nispeten bol nesnelerin oluşumu ve büyümesi olan büyük ölçüde tamamlanmamış bulmacanın içine önemli bir parça yerleştirdi.”

İlk yıldızların çöküşünden oluştuğuna inanılan ilk kara deliklerin, evrenin ilk 900 milyon yılı içinde bir milyar güneşin kütlelerine ulaşmak için çok hızlı büyümüş olması gerektiği düşünülüyor.  Gökbilimciler, bu nesnelerin bu kadar kısa sürede bu kadar büyük boyutlara ulaşmasını sağlamak için yeterince büyük miktarlarda “kara delik yakıtının” ne kadar mevcut olabileceğini açıklamakta zorlandılar.

Bununla birlikte, yeni bulunan yapının olası bir açıklama sunduğunu öne sürüyorlar – ağ benzeri yapı ve içindeki galaksiler, merkezi kara deliğin hızlı bir şekilde süper kütleli bir dev haline gelmesi için ihtiyaç duyduğu yakıtı sağlamak için yeterli gaz içeriyor.